एका दिवसात ७ लाख कोटींचा फटका! बाजारात भीतीचं सावट

भारतीय शेअर बाजाराने गेल्या काही सत्रांमध्ये प्रचंड अस्थिरता अनुभवली असून गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. विशेषतः शुक्रवारी झालेल्या तीव्र घसरणीने बाजारातील आत्मविश्वास डळमळीत केला. तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक आर्थिक परिस्थिती अधिकच बिघडल्यास पुढील एक ते दोन वर्षांत भारतीय निर्देशांकात ३०% पर्यंत दुरुस्ती (correction) होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अशा परिस्थितीत सेन्सेक्स सुमारे ६०,००० आणि निफ्टी १८,००० च्या पातळीवर येऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.

जागतिक संकेतांचा दबाव आणि बाजारातील भीती

अलीकडील घसरणीमागे अनेक आंतरराष्ट्रीय कारणांचा प्रभाव दिसून येतो. अमेरिकन तंत्रज्ञान क्षेत्रातील मोठ्या प्रमाणावर झालेली विक्री, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील बदलांमुळे निर्माण झालेली अनिश्चितता आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेतील मंदावलेली वाढ यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.Amit Goyal, PACE 360 चे मुख्य जागतिक धोरणकार, यांनी अलीकडील घसरणीला हलक्यात न घेण्याचा इशारा दिला आहे. त्यांच्या मते, जर अमेरिकन अर्थव्यवस्थेत मंदीची चिन्हे अधिक ठळक झाली, तर उदयोन्मुख बाजारपेठांमधून मोठ्या प्रमाणावर परदेशी गुंतवणूक बाहेर पडू शकते. त्याचा थेट परिणाम भारतासारख्या देशांवर होईल.

आर्थिक वर्ष २७ पर्यंत ३०% दुरुस्तीची शक्यता?

तज्ज्ञांच्या आकलनानुसार, जर जागतिक पातळीवरील नकारात्मक घटक कायम राहिले तर आर्थिक वर्ष २०२७ च्या अखेरीस भारतीय बाजारात सुमारे ३०% पर्यंत घसरण होऊ शकते. या अंदाजानुसार, सेन्सेक्स ६०,००० च्या आसपास आणि निफ्टी १८,००० च्या पातळीवर स्थिरावू शकतो. ही घसरण तात्पुरती असू शकते, मात्र गुंतवणूकदारांनी दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवून गुंतवणूक धोरण आखण्याची गरज आहे, असे बाजारतज्ज्ञांचे मत आहे.

मंदीची भीती आणि एआयचा परिणाम

सेबी-नोंदणीकृत विश्लेषक Anuj Gupta यांनी अमेरिकन अर्थव्यवस्थेत वाढती महागाई, घटती मागणी, कॉर्पोरेट नफ्यातील घट आणि रोजगार गमावण्याची भीती ही मंदीची प्राथमिक लक्षणे असल्याचे सांगितले. यामध्ये एआयमुळे काही उद्योगांमध्ये होणारे संरचनात्मक बदल आणि संभाव्य रोजगार कपात यामुळे अनिश्चितता अधिक वाढली आहे. जर या घटकांचा परिणाम व्यापक स्तरावर झाला, तर जागतिक मागणी कमी होऊन त्याचा फटका भारतीय निर्यात आणि उद्योग क्षेत्रालाही बसू शकतो.

एका दिवसात ७ लाख कोटींचे नुकसान

शुक्रवारी बाजारातील घसरणीने गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत तब्बल ₹७.०२ लाख कोटींची घट झाली. बीएसईचा ३० समभागांचा सेन्सेक्स १,०४८.१६ अंकांनी (१.२५%) घसरून ८२,६२६.७६ वर बंद झाला. दिवसभरातील व्यवहारात तो १,१४०.३७ अंकांनी खाली येत ८२,५३४.५५ या नीचांकी पातळीवर गेला. बीएसई-सूचीबद्ध कंपन्यांचे एकूण बाजारमूल्य ₹७,०२,०१७.७१ कोटींनी घटून ₹४,६५,४६,६४३.२० कोटींवर आले, जे सुमारे ५.१३ ट्रिलियन अमेरिकन डॉलर्स इतके आहे. केवळ दोन सत्रांत गुंतवणूकदारांनी ₹९.५२ लाख कोटींपेक्षा अधिक संपत्ती गमावली आहे. विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FII) ₹७,३९५.४१ कोटींची विक्री केली, तर देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DII) ₹५,५५३.९६ कोटींची खरेदी करत काही प्रमाणात बाजाराला आधार दिला.

गुंतवणूकदारांनी काय करावे?

अशा अस्थिर काळात घाबरून निर्णय घेण्यापेक्षा संयम बाळगणे अधिक महत्त्वाचे ठरते. तज्ज्ञांच्या मते, मजबूत मूलभूत घटक असलेल्या कंपन्यांमध्ये दीर्घकालीन गुंतवणूक टिकवून ठेवणे आणि पोर्टफोलिओचे योग्य विविधीकरण करणे आवश्यक आहे. जागतिक अर्थव्यवस्थेतील बदलत्या समीकरणांमुळे भारतीय बाजारावर दबाव कायम राहू शकतो. मात्र इतिहास सांगतो की मोठ्या घसरणीनंतरच मजबूत पुनरुत्थानाची संधी निर्माण होते. त्यामुळे सावधगिरी आणि रणनीती यांचा समतोल साधणेच गुंतवणूकदारांसाठी सर्वोत्तम पर्याय ठरू शकतो.