गेल्या दोन व्यापार सत्रांत देशांतर्गत शेअर बाजारात झालेल्या तीव्र घसरणीने गुंतवणूकदारांना हादरवून सोडले आहे. अवघ्या दोन दिवसांत सुमारे ११ लाख कोटी रुपयांची संपत्ती बाजारातून नाहीशी झाली. प्रमुख निर्देशांक २.५ टक्क्यांनी घसरले आणि गुंतवणूकदारांमध्ये अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले. जागतिक स्तरावर वाढलेल्या तणावाचा परिणाम भारतीय बाजारावरही दिसून येत आहे. अशा परिस्थितीत विशेषतः एसआयपीद्वारे गुंतवणूक करणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी पुढे काय करावे, हा प्रश्न सर्वांच्या मनात आहे.
दोन दिवसांत मोठी घसरण, निर्देशांक दबावाखाली
सोमवारी बाजारात विक्रीचा जोरदार मारा झाला. सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये जवळपास १,००० अंकांची घसरण झाली. ३० समभागांचा सेन्सेक्स ८१,००० च्या खाली बंद झाला, जे या महिन्यात प्रथमच घडले. निफ्टीतही सुमारे ३०० अंकांची घसरण झाली. या वेगवान घसरणीमुळे गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास डळमळीत झाला असून अल्पकालीन सुधारणा होण्याची शक्यता कमी असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
जागतिक तणाव आणि कमोडिटी बाजाराचा परिणाम
इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक बाजारात अस्थिरता वाढली आहे. सुरक्षित गुंतवणुकीकडे कल वाढल्याचे संकेत सोन्याच्या फ्युचर्समधील तेजीवरून दिसतात. त्याचबरोबर कच्च्या तेलाच्या किंमतीत झालेली वाढ भारतासारख्या आयात-निर्भर अर्थव्यवस्थेसाठी चिंतेची बाब ठरत आहे. तेलदर वाढल्यास महागाईचा दबाव वाढू शकतो, ज्याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि शेअर किमतींवर होतो.
आयटी क्षेत्रावर एआयचा दबाव
नवीन एआय मॉडेल्समुळे तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपन्यांवर स्पर्धेचा ताण वाढला आहे. याचा परिणाम आयटी समभागांवर दिसून येत असून या क्षेत्रातील गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. जागतिक स्तरावरील तांत्रिक बदलांचा प्रभाव भारतीय आयटी कंपन्यांच्या उत्पन्नावर होण्याची शक्यता बाजार मोजत आहे.
आर्थिक निर्देशांक सकारात्मक, दीर्घकालीन आशा कायम
सध्याच्या घसरणीच्या पार्श्वभूमीवरही देशांतर्गत आर्थिक संकेत काही प्रमाणात सकारात्मक आहेत. अलीकडील जीडीपी वाढ आणि जीएसटी संकलनातील सुधारणा अर्थव्यवस्थेतील मजबुती दर्शवतात. जागतिक परिस्थिती स्थिर झाल्यानंतर भारतीय बाजारात पुन्हा तेजी येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी ही परिस्थिती संधी निर्माण करू शकते.
परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री, देशांतर्गत संस्थांचा आधार
विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणात विक्री केली आहे. एका दिवसात हजारो कोटी रुपयांचे समभाग विकले गेले. मात्र देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी त्याच काळात मोठ्या प्रमाणात खरेदी करत बाजाराला काही प्रमाणात आधार दिला. यावरून दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवणाऱ्या गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास अद्याप टिकून असल्याचे दिसते.
एसआयपी गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
तज्ज्ञांच्या मते, एसआयपीद्वारे नियमित गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी ही परिस्थिती घाबरण्याची नसून संधीची आहे. बाजार खाली आल्यावर त्याच रकमेतील अधिक युनिट्स खरेदी करता येतात, ज्याचा फायदा दीर्घकालीन परताव्यात होऊ शकतो. शिस्तबद्ध आणि सातत्यपूर्ण गुंतवणूक हीच यशाची गुरुकिल्ली मानली जाते.
तथापि, अल्पकालीन नफ्याच्या अपेक्षेने गुंतवणूक करणाऱ्यांनी जोखीम ओळखून सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. सध्याच्या अस्थिर वातावरणात घाईगडबडीत निर्णय घेण्याऐवजी आपल्या आर्थिक उद्दिष्टांचा आढावा घेऊन नियोजनबद्ध पावले उचलणे अधिक हितावह ठरेल.
