इलेक्ट्रिक वाहनांच्या क्षेत्रात जलद चार्जिंग ही सर्वात मोठी गरज मानली जाते. अनेक ग्राहकांना कार चार्ज करण्यासाठी लागणारा जास्त वेळ हा मोठा अडथळा वाटतो. या पार्श्वभूमीवर चिनी ऑटोमोबाईल कंपनी BYD ने अत्यंत प्रगत तंत्रज्ञानासह दुसऱ्या पिढीची ब्लेड बॅटरी सादर करून उद्योगात नवा मानदंड निर्माण केला आहे. कंपनीने ६ मार्च २०२६ रोजी चीनमधील शेन्झेन येथे “FLASH चार्जिंग” नावाच्या नव्या प्रणालीची घोषणा केली. या तंत्रज्ञानामुळे इलेक्ट्रिक वाहन चार्जिंगचा वेग मोठ्या प्रमाणात वाढणार असून, सार्वजनिक चार्जिंग स्टेशनवर लागणारा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होणार आहे.
९ मिनिटांत ९७% चार्ज होणारी अत्याधुनिक बॅटरी
BYD च्या मते, नव्या पिढीतील ब्लेड बॅटरी अवघ्या ५ मिनिटांत १०% वरून ७०% पर्यंत चार्ज होऊ शकते. त्यानंतर फक्त ९ मिनिटांत ती ९७% पर्यंत पोहोचते. म्हणजेच पारंपरिक चार्जिंगच्या तुलनेत हा वेग अनेक पट जास्त आहे. इतकेच नव्हे तर अत्यंत थंड वातावरणातही ही बॅटरी प्रभावीपणे काम करते. कंपनीच्या दाव्यानुसार -30°C इतक्या कमी तापमानात २०% ते ९७% पर्यंत चार्ज होण्यासाठी खोलीच्या तापमानाच्या तुलनेत केवळ तीन मिनिटे अधिक वेळ लागतो. त्यामुळे उत्तर युरोप आणि उत्तर अमेरिकेसारख्या थंड प्रदेशांमध्येही ही तंत्रज्ञान मोठ्या प्रमाणावर उपयुक्त ठरू शकते.
इलेक्ट्रिक वाहन वापरातील दोन मोठ्या समस्या सोडवण्याचा दावा
BYD चे अध्यक्ष वांग चुआनफू यांनी सांगितले की इलेक्ट्रिक वाहन उद्योगात दोन मोठ्या समस्या सातत्याने चर्चेत राहिल्या आहेत — चार्जिंगचा मंद वेग आणि थंड हवामानात बॅटरीची घटणारी कार्यक्षमता. अनेक ग्राहक सर्वेक्षणांमध्ये सार्वजनिक सुट्ट्यांदरम्यान चार्जिंग स्टेशनवर लागणाऱ्या लांब रांगा आणि रेंजची चिंता ही EV स्वीकारण्यातील मोठी अडचण असल्याचे दिसून आले आहे. नव्या FLASH चार्जिंग तंत्रज्ञानामुळे या दोन्ही समस्यांवर प्रभावी उपाय मिळू शकतो, असा कंपनीचा विश्वास आहे.
सहा वर्षांच्या संशोधनातून विकसित झालेली नवी बॅटरी
दुसऱ्या पिढीतील ब्लेड बॅटरी तयार करण्यासाठी BYD ने तब्बल सहा वर्षे संशोधन आणि विकासावर काम केले. बॅटरी तंत्रज्ञानात जलद चार्जिंग आणि उच्च ऊर्जा घनता यामधील संतुलन साधणे हे मोठे अभियांत्रिकी आव्हान मानले जाते. पारंपरिक बॅटरीमध्ये चार्जिंग वेग वाढवला तर ऊर्जा घनता कमी होण्याची शक्यता असते. मात्र BYD ने पहिल्या पिढीच्या ब्लेड बॅटरीच्या तुलनेत ऊर्जा घनतेत सुमारे ५% वाढ साधत चार्जिंग गतीतही सुधारणा केल्याचा दावा केला आहे. कंपनीच्या मते, हा इलेक्ट्रिक वाहन तंत्रज्ञानातील महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो.
इंटेलिजेंट थर्मल मॅनेजमेंटमुळे सुरक्षित आणि स्थिर कामगिरी
या नव्या बॅटरीमध्ये “लिथियम-आयन हाय-स्पीड चॅनेल” नावाची विशेष रचना वापरण्यात आली आहे. या तंत्रज्ञानामुळे जलद चार्जिंगदरम्यान निर्माण होणारी अंतर्गत उष्णता कमी करण्यास मदत होते. त्यासोबत BYD ची “फुल-स्पेक्ट्रम इंटेलिजेंट थर्मल मॅनेजमेंट सिस्टम” देखील दिली आहे, जी विविध हवामान परिस्थितीत बॅटरीचे तापमान नियंत्रित ठेवते. अत्यंत थंडी किंवा तीव्र उष्णता असली तरी बॅटरीची कामगिरी सातत्याने स्थिर राहावी यासाठी ही प्रणाली विकसित करण्यात आली आहे.
कठोर सुरक्षा चाचण्यांमधून उत्तीर्ण
कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, या बॅटरीने चीनच्या राष्ट्रीय मानकांपेक्षा अधिक कठोर सुरक्षा चाचण्या यशस्वीरित्या पूर्ण केल्या आहेत. विशेषतः “थर्मल रनअवे” म्हणजे बॅटरी सेल अनियंत्रितपणे तापून आग लागण्याची शक्यता निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्याची क्षमता या बॅटरीमध्ये आहे. सुरक्षिततेला प्राधान्य देण्याची परंपरा BYD ने आधीच्या ब्लेड बॅटरीमध्येही दाखवली होती आणि नव्या पिढीत ती अधिक मजबूत करण्यात आली आहे.
एका चार्जवर १०३६ किमीची संभाव्य रेंज
ही दुसऱ्या पिढीतील ब्लेड बॅटरी BYD च्या प्रीमियम DENZA वाहन मालिकेतील DENZA Z9GT या मॉडेलमध्ये सर्वप्रथम वापरली जाणार आहे. कंपनीचा दावा आहे की हलक्या वजनाच्या बॉडी स्ट्रक्चरमुळे आणि प्रगत बॅटरी तंत्रज्ञानामुळे ही कार एका चार्जवर तब्बल १०३६ किलोमीटरपर्यंत धावू शकते. जर चाचण्यांमध्ये हे आकडे प्रत्यक्षात सिद्ध झाले, तर ही कार जगातील सर्वाधिक रेंज देणाऱ्या उत्पादन इलेक्ट्रिक वाहनांपैकी एक ठरू शकते.
१,५०० kW क्षमतेचे सुपर चार्जिंग नेटवर्क
या अत्यंत जलद चार्जिंगसाठी मजबूत पायाभूत सुविधा आवश्यक असल्यामुळे BYD ने खास चार्जरही विकसित केला आहे. हा चार्जर एका कनेक्टरमधून तब्बल १,५०० kW इतकी ऊर्जा पुरवू शकतो, जे सध्या उपलब्ध असलेल्या सार्वजनिक चार्जिंग प्रणालींपेक्षा खूप जास्त आहे. सध्या बहुतेक हाय-स्पीड चार्जर १५० kW ते ३५० kW दरम्यान ऊर्जा पुरवतात, तर काही प्रगत प्रणाली ५०० kW पर्यंत जातात. BYD च्या मते, २०२६ च्या अखेरीपर्यंत चीनमध्ये सुमारे २०,००० FLASH चार्जिंग स्टेशन उभारण्याची योजना आहे आणि त्यानंतर हे तंत्रज्ञान हळूहळू जागतिक बाजारपेठेतही उपलब्ध केले जाईल.
