Jayakwadi Dam Storag : जायकवाडी धरण यंदा पावसाळ्याच्या हंगामात पाणीसाठ्याच्या बाबतीत उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. मंगळवारी सायंकाळी या धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा ४६.५४ टीएमसी इतका नोंदवला गेला. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा ४३.४३ टीएमसी अधिक पाणी उपलब्ध झाले आहे, जे शेतकरी, स्थानिक नागरिक आणि प्रशासनासाठी आनंदाची बाब आहे. नाशिक आणि अहमदनगर जिल्ह्यांतील सततच्या पावसामुळे गोदावरी आणि प्रवरा नद्यांमधून मोठ्या प्रमाणात पाणी जायकवाडी धरणात येत आहे. ही परिस्थिती यंदा पाण्याच्या टंचाईची समस्या उद्भवणार नाही, याची खात्री देते.
पाणलोट क्षेत्रात मुसळधार पाऊस
नाशिक आणि अहमदनगर जिल्ह्यांतील धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात गेल्या काही दिवसांपासून जोरदार पाऊस कोसळत आहे. मे महिन्यात पावसाने हजेरी लावल्यानंतर जून महिन्यात पाऊस काहीसा कमी झाला होता. मात्र, जुलैच्या सुरुवातीपासून पुन्हा पावसाने जोर धरला आहे. गोदावरी नदीच्या पाणलोट क्षेत्रात सातत्याने पडणाऱ्या पावसामुळे नदीला पूर आला आहे. त्यामुळे नाशिकमधील धरणांमधून गोदावरी नदीपात्रात मोठ्या प्रमाणात पाण्याचा विसर्ग सोडण्यात आला आहे. परिणामी, जायकवाडी धरणात गेल्या ३८ दिवसांत २५.५ टीएमसी पाणी दाखल झाले आहे.
भंडारदरा, निळवंडे आणि मुळा धरणांची भूमिका
भंडारदरा, निळवंडे आणि मुळा धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रातही पावसाने चांगली हजेरी लावली आहे. गेल्या चार ते पाच दिवसांपासून या धरणांमध्ये ६० टक्क्यांहून अधिक पाणीसाठा जमा झाला आहे. यामुळे भंडारदरा आणि निळवंडे धरणांतून प्रवरा नदीपात्रात पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे, ज्यामुळे प्रवरा नदी दुथडी वाहत आहे. या सर्व पाण्याचा प्रवाह जायकवाडी धरणात येत असल्याने धरणातील पाणीसाठा झपाट्याने वाढत आहे.
पाणीसाठ्याची आकडेवारी
मंगळवारी सकाळी ८ वाजता जायकवाडी धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा ۴३.९२ टीएमसी इतका होता. दिवसभरात सायंकाळी ६ वाजेपर्यंत आणखी २.६२ टीएमसी पाणी धरणात दाखल झाले, ज्यामुळे एकूण पाणीसाठा ४६.५४ टीएमसीवर पोहोचला. गेल्या वर्षी याच कालावधीत धरणात केवळ ३.११ टीएमसी पाणी उपलब्ध होते. यंदा मात्र १ जून ते ८ जुलै या कालावधीत २२.५८ टीएमसी पाणी धरणात जमा झाले आहे. यंदाच्या पाणीसाठ्यातील ही वाढ गेल्या वर्षीच्या तुलनेत तब्बल ४३.४३ टीएमसी अधिक आहे.
भविष्यातील शक्यता
जायकवाडी धरणातून मंगळवारी सायंकाळी ६ वाजता गोदावरी नदीपात्रात ५३,३३४ क्यूसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू होता. सध्याच्या पाणलोट क्षेत्रातील पावसाचा जोर पाहता, धरणातील पाणीसाठा आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. यंदा नाशिक आणि अहमदनगरमधील धरणांमधून अतिरिक्त पाणी जायकवाडीला सोडण्याची गरज भासणार नाही, असे संकेत मिळत आहेत. यामुळे औरंगाबाद आणि परिसरातील शेती, पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा आणि औद्योगिक गरजा यासाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध होईल, अशी आशा आहे.
