सोनई परिसरात बनावट आणि दुय्यम दर्जाच्या खतांच्या साठ्याविरोधात कृषी विभागाने मोठी कारवाई केली आहे. शिंगवेतुकाई एमआयडीसी परिसरात छापा टाकून तब्बल 21 लाख 80 हजार 486 रुपये किमतीच्या रासायनिक खतांच्या 2 हजार 34 गोण्या जप्त करण्यात आल्या. विविध कंपन्यांच्या नावाने पॅकिंग करून विक्रीसाठी ठेवलेला हा खतसाठा आढळून आल्याने कृषी विभागाने नमुने तपासणीसाठी घेतले असून, याप्रकरणी सोनई पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
शिंगवेतुकाई एमआयडीसीत छापा
अहिल्यानगर-संभाजीनगर महामार्गालगत असलेल्या शिंगवेतुकाई एमआयडीसी परिसरात वेगवेगळ्या कंपन्यांच्या नावाने दुय्यम दर्जाचे खत विक्रीसाठी साठवून ठेवण्यात आल्याची माहिती अहिल्यानगर कृषी विभागाला मिळाली होती. या माहितीच्या आधारे कृषी विभागाच्या संयुक्त पथकाने सोमवारी सायंकाळी उशिरा संबंधित ठिकाणी छापा टाकला.
छाप्यादरम्यान मोठ्या प्रमाणात पॅकिंग केलेल्या खतांच्या गोण्या आढळून आल्या. या खतांच्या गुणवत्तेबाबत संशय निर्माण झाल्याने अधिकाऱ्यांनी नमुने तपासणीसाठी घेतले. त्यानंतर विक्री आणि साठवणुकीसाठी ठेवलेला संपूर्ण मुद्देमाल जप्त करण्यात आला.
विविध कंपन्यांच्या नावाने खतांचे पॅकिंग
कारवाईदरम्यान सॉईल संजीयन ऑग्रोनिक फर्टिलायझर, मांजरवाडी, ता. खेड, जि. पुणे या कंपनीच्या नावाने पॅकिंग केलेल्या 57 हजार 750 रुपये किमतीच्या 50 गोण्या आढळल्या. कृषी गौरव फर्टिलायझर प्रा. लि. कंपनीच्या नावाने 4 लाख 14 हजार रुपये किमतीच्या 360 गोण्या जप्त करण्यात आल्या.
मित्राश्री ग्रोटेक इंडस्ट्री उत्पादित ग्रेड पीडीएफच्या 4 लाख 93 हजार 920 रुपये किमतीच्या 336 गोण्या, क्लासवन अग्रोबायोटिक फर्टिलायझरच्या 4 लाख 47 हजार 720 रुपये किमतीच्या 364 गोण्या, तसेच मित्राश्री ग्रोटेक इंडस्ट्री उत्पादित ग्रेड प्रोमच्या 2 लाख 49 हजार 900 रुपये किमतीच्या 170 गोण्या आढळून आल्या.
याशिवाय मित्राश्री ग्रोटेक इंडस्ट्री उत्पादित ग्रेड सिलिकॉनच्या किंमत नमूद नसलेल्या 32 गोण्या आणि ग्रेड फॉस्पोजिप्समच्या किंमत नमूद नसलेल्या 270 गोण्या जप्त करण्यात आल्या. बीएसएच ग्रोनॉमी कंपनीच्या 5 लाख 6 हजार रुपये किमतीच्या 440 गोण्या आणि ग्रीन माईन बायोटेक कंपनीच्या 11 हजार 196 रुपये किमतीच्या 12 गोण्या देखील कारवाईत ताब्यात घेण्यात आल्या.
एकूण 21.80 लाखांचा मुद्देमाल जप्त
कृषी विभागाच्या कारवाईत एकूण 2 हजार 34 खतांच्या गोण्या जप्त करण्यात आल्या असून, त्यांची एकूण किंमत 21 लाख 80 हजार 486 रुपये इतकी असल्याचे सांगण्यात आले. हा साठा विक्री आणि साठवणुकीसाठी ठेवण्यात आल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.
खतांच्या नमुन्यांची तपासणी करण्यात येणार असून, तपासणी अहवालानंतर पुढील कायदेशीर प्रक्रिया अधिक स्पष्ट होणार आहे. सध्या जप्त केलेला मुद्देमाल कृषी विभागाच्या कारवाईत महत्त्वाचा पुरावा मानला जात आहे.
कंपनी मालकावर गुन्हा दाखल
या प्रकरणी नेवासा येथील कृषी अधिकारी वाल्मीक एकनाथ सुडके यांनी दिलेल्या फिर्यादीवरून किरण चंद्रकांत दौंडकर, रा. केडगाव, अहिल्यानगर याच्याविरोधात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 318(4), रासायनिक खत नियंत्रण आदेश 1985 मधील कलम 19(सी)(1), 19(सी)(4), 19(सी)(5), तसेच अत्यावश्यक वस्तू अधिनियम 1955 मधील कलम 3(2)(अ) आणि 3(2)(ड) अन्वये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
घटनेची माहिती मिळताच नेवासा पोलीस ठाण्याचे पोलीस निरीक्षक प्रताप दराडे आणि सोनई पोलीस ठाण्याचे सहाय्यक पोलीस निरीक्षक अनिल मोरे यांनी घटनास्थळी भेट दिली. या प्रकरणाचा पुढील तपास पीएसआय सुरज मेढे करत आहेत.
कृषी विभागाच्या संयुक्त पथकाची कारवाई
ही कारवाई जिल्हा परिषद प्रभारी कृषी विकास अधिकारी विकास काळे, मोहीम अधिकारी निलेश अभंग, पंचायत समिती नेवासा येथील कृषी अधिकारी वाल्मीक सुडके, तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय नेवासा येथील कृषी अधिकारी सुहास धस आणि पंचायत समिती पारनेरचे कृषी अधिकारी राहुल कदम यांच्या संयुक्त पथकाने केली.
कारवाईदरम्यान घटनास्थळी खतांचा साठा, पॅकिंगची स्थिती, कंपन्यांची नावे, नमुने आणि उपलब्ध कागदपत्रे यांची तपासणी करण्यात आली. संशयित खतसाठ्याबाबत कृषी विभागाने पुढील कायदेशीर कारवाई सुरू केली आहे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे मार्गदर्शन
या कारवाईसाठी कृषी विभागाचे संचालक, गुण नियंत्रण सुनील बोरकर, कृषी सहसंचालक बाळासाहेब जेजुरकर, मुख्य गुणवत्ता नियंत्रण निरीक्षक देशमुख, अहिल्यानगरचे जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी सुधाकर बोराळे आणि कृषी विकास अधिकारी सुधीर शिंदे यांचे मार्गदर्शन लाभले.
कृषी विभागाने बनावट खतांच्या साठवणूक, उत्पादन आणि विक्रीविरोधात अशा प्रकारच्या मोहिमा सुरूच राहतील, असे स्पष्ट केले आहे.
शेतकऱ्यांना अधिकृत विक्रेत्यांकडूनच खत खरेदीचे आवाहन
जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी सुधाकर बोराळे यांनी शेतकऱ्यांना अधिकृत आणि परवानाधारक विक्रेत्यांकडूनच खते खरेदी करण्याचे आवाहन केले आहे. जिल्ह्यात कुठेही बनावट खतांची निर्मिती, साठवणूक किंवा जादा दराने विक्री होत असल्याचे आढळल्यास कृषी विभागाकडून तत्काळ धडक कारवाई करून गुन्हे दाखल केले जातील, असा इशारा त्यांनी दिला.
खते खरेदी करताना बिल घेणे, पॅकिंगवरील तपशील तपासणे, कंपनीचे नाव, बॅच क्रमांक आणि विक्रेत्याची अधिकृतता पाहणे आवश्यक असल्याचेही कृषी विभागाकडून सांगण्यात आले. संशयास्पद खत किंवा विक्रीबाबत तात्काळ कृषी विभागाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
बनावट खत विक्रेत्यांना कृषी विभागाचा इशारा
मोहीम अधिकारी निलेश अभंग यांनी शेतकऱ्यांची फसवणूक करणे हा गंभीर प्रकार असल्याचे सांगितले. संबंधित कंपनीला स्वतःच्या उत्पादनाचा परवाना असताना इतर कंपन्यांच्या नावाने खतांचे बेकायदेशीर पॅकिंग करून विक्रीसाठी साठा केल्याचा प्रकार समोर आल्याचे त्यांनी नमूद केले.
ही कारवाई अनधिकृत आणि बनावट खत विक्री करणाऱ्यांसाठी कडक इशारा असल्याचे कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे. शेतकऱ्यांच्या विश्वासाशी खेळ करणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई केली जाणार असल्याचेही अधिकाऱ्यांकडून सांगण्यात आले.
