अकोले निळवंडे धरणाच्या निर्मितीत माजी मंत्री मधुकरराव पिचड यांचं मोलाचं योगदान लक्षात घेता, या धरणाचं नामकरण ‘जलनायक मधुकरराव पिचड जलाशय’ करावं, अशी मागणी निळवंडे धरणग्रस्त कृती समितीचे सचिव आणि भाजप तालुकाध्यक्ष यशवंत आभाळे यांनी केली आहे.
रविवारी, २० एप्रिल २०२५ रोजी अकोले येथील भाजप तालुका संपर्क कार्यालयात आयोजित पत्रकार परिषदेत त्यांनी ही मागणी मांडली. यासाठी राज्य मंत्रिमंडळासमोर प्रस्ताव सादर करण्यात आला असून, मुख्यमंत्र्यांसह दोन्ही उपमुख्यमंत्री आणि जलसंपदा मंत्र्यांना निवेदन देण्यात आलं आहे. लवकरच अहिल्यानगर जिल्ह्यात होणाऱ्या राज्य मंत्रिमंडळाच्या विशेष बैठकीत हा प्रस्ताव मंजूर व्हावा, अशी अपेक्षा आभाळे यांनी व्यक्त केली.
पिचड यांचं योगदान
मधुकरराव पिचड यांनी निळवंडे धरणाच्या निर्मितीसाठी आपली राजकीय कारकीर्द पणाला लावली आणि अकोलेसह संपूर्ण अहिल्यानगर उत्तर जिल्ह्याचा पाणीप्रश्न सोडवला, असं यशवंत आभाळे यांनी सांगितलं. “पिचड यांच्या प्रयत्नांमुळे धरणग्रस्त शेतकऱ्यांचं आदर्श पुनर्वसन झालं. त्यांच्या मुलांना शासकीय, निमशासकीय आणि सहकारी क्षेत्रात नोकऱ्या मिळाल्या,” असं आभाळे यांनी नमूद केलं.
धरणाच्या वरच्या भागातील शेतकऱ्यांना शेतीसाठी पाणी मिळावं, यासाठी उच्चस्तरीय कालवे निर्माण करून त्यांचा उदरनिर्वाहाचा प्रश्न सोडवण्यात पिचड यांचा मोठा वाटा आहे. या योगदानामुळे धरणाचं नामकरण त्यांच्या नावावर करावं, अशी मागणी तालुक्यातील आणि जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी केली आहे.
पत्रकार परिषद
पत्रकार परिषदेत भाजपचे तालुका सरचिटणीस राहुल देशमुख, उपाध्यक्ष सोमनाथ पवार, अकोले तालुका एज्युकेशन सोसायटीचे सचिव सुधाकर देशमुख, नगराध्यक्ष बाळासाहेब वडजे, तालुका सरचिटणीस मच्छिंद्र मंडलिक, राजेंद्र डावरे, खंडूबाबा वाकचौरे, अशोक आवारी, प्रतीक वाकचौरे, विवेक चौधरी, दगडू हासे, बाळासाहेब सावंत, रमेश राक्षे, रोहिदास वाल्हेकर, महेश काळे यांच्यासह धरणग्रस्त आणि कालवे बाधित शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. “ही मागणी केवळ कृती समितीची नाही, तर संपूर्ण लाभक्षेत्रातील शेतकऱ्यांची आणि नागरिकांची आहे,” असं आभाळे यांनी सांगितलं.
दुष्काळी भागातील १८२ गावांसाठी वरदान
निळवंडे धरण हे जिल्ह्यातील दुष्काळी भागातील १८२ गावांसाठी वरदान ठरलं आहे. यामध्ये रोलर कॉम्पॅक्ट कॉंक्रिट तंत्रज्ञानाचा वापर करून दोन गुरुत्वाकर्षण धरणं बांधली गेली, जे भारतातील पहिलं उदाहरण आहे. धरणात २५० मेगावॅट क्षमतेचा पंप-स्टोरेज जलविद्युत प्रकल्प आहे, ज्यामुळे वीजनिर्मितीला चालना मिळते.
“या धरणाच्या निर्मितीत मधुकरराव पिचड यांनी खरे शिल्पकार म्हणून काम केलं. त्यांनी धरणग्रस्तांचं पुनर्वसन आणि शेतकऱ्यांचं कल्याण यासाठी अथक प्रयत्न केले,” असं आभाळे यांनी सांगितलं. देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या धरणाचं उद्घाटन केलं, पण त्याचं खरं श्रेय पिचड यांना जातं, असं त्यांनी नमूद केलं.
मंत्रिमंडळाची बैठक
निळवंडे धरणाला ‘जलनायक मधुकरराव पिचड जलाशय’ असं नाव देण्याचा प्रस्ताव राज्य मंत्रिमंडळासमोर ठेवण्यात आला आहे. “अहिल्यानगर जिल्ह्यात लवकरच मंत्रिमंडळाची विशेष बैठक होत आहे. या बैठकीत हा प्रस्ताव मंजूर होईल, अशी आम्हाला आशा आहे,” असं आभाळे यांनी सांगितलं. त्यांनी मुख्यमंत्र्यांसह उपमुख्यमंत्री आणि जलसंपदा मंत्र्यांना निवेदन देऊन ही मागणी पुढे रेटली आहे. “पिचड यांच्या कार्याचा सन्मान म्हणून ही मागणी पूर्ण व्हावी,” असं त्यांनी आवाहन केलं.
धरणग्रस्तांचं पुनर्वसन
मधुकरराव पिचड यांच्या प्रयत्नांमुळे निळवंडे धरणग्रस्तांचं पुनर्वसन यशस्वीपणे झालं. “धरणग्रस्तांच्या मुलांना नोकऱ्या मिळाल्या, आणि वरच्या भागातील शेतकऱ्यांना कालव्यांद्वारे पाणी उपलब्ध झालं. हे सर्व पिचड यांच्या दूरदृष्टीमुळे शक्य झालं,” असं आभाळे यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितलं. धरणामुळे संगमनेर, राहाता, कोपरगाव आणि राहुरी तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना पाण्याची उपलब्धता वाढली, ज्यामुळे शेती आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला बळ मिळालं.
शेतकऱ्यांचा पाठिंबा
निळवंडे धरणाच्या लाभक्षेत्रातील शेतकरी आणि नागरिकांनी या मागणीसाठी पाठिंबा दर्शवला आहे. “मधुकरराव पिचड यांनी आमच्या पाण्याचा प्रश्न सोडवला. त्यांच्या नावावर धरणाचं नामकरण व्हावं, ही आमची इच्छा आहे,” असं एका लाभधारक शेतकऱ्याने सांगितलं. धरणग्रस्त कृती समितीनेही ही मागणी सातत्याने लावून धरली आहे. “हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास पिचड यांच्या कार्याला खरी मानवंदना मिळेल,” असं राहुल देशमुख यांनी सांगितलं.
