अहिल्यानगर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी नव्या कर्जमाफी घोषणेमुळे आर्थिक दिलाशाची व्याप्ती मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना यापूर्वी प्रस्तावित असलेल्या ५० हजार रुपयांच्या प्रोत्साहन अनुदानाऐवजी दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफीचा लाभ देण्याची घोषणा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केल्याने जिल्ह्यातील पात्र लाभार्थ्यांची संख्या आणि मंजूर होणारी रक्कम दोन्ही वाढण्याचा अंदाज आहे. जिल्हा सहकारी बँकेशी संबंधित पात्र शेतकऱ्यांना मिळणारा एकूण लाभ सुमारे एक हजार २०० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो.
जिल्ह्यातील १ लाख ९२ हजार ५९४ खात्यांची माहिती पोर्टलवर
कर्जमाफी योजनेच्या अंमलबजावणीपूर्वी अहिल्यानगर जिल्हा सहकारी बँकेच्या सुमारे दोन लाख १७ हजार शेतकरी खातेदारांच्या कर्जखात्यांची तपासणी करण्यात आली. कर्जाची रक्कम, परतफेडीची स्थिती, थकबाकी आणि यापूर्वी मिळालेल्या योजनेच्या लाभाची माहिती पडताळण्यात आली.
या छाननीत एक लाख ९२ हजार ५९४ शेतकरी खातेदार कर्जमाफीच्या निकषांमध्ये बसत असल्याचे प्राथमिकरीत्या निश्चित करण्यात आले. या सर्व पात्र खातेदारांची माहिती राज्य शासनाच्या संबंधित ऑनलाइन पोर्टलवर अपलोड करण्यात आली असून अर्ज आणि कर्जखात्यांची पुढील पडताळणी सुरू आहे.
थकबाकीदारांसह नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांनाही दिलासा
राज्य शासनाने थकीत कर्ज असलेल्या तसेच वेळेत कर्जाची परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना जाहीर केली आहे. या योजनेच्या सुरुवातीच्या आराखड्यानुसार थकबाकीदार शेतकऱ्यांचे दोन लाख रुपयांपर्यंतचे पीककर्ज माफ केले जाणार होते.
नियमितपणे पीककर्जाची परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना मात्र ५० हजार रुपयांचे प्रोत्साहन अनुदान देण्याची तरतूद होती. विधानभवनात करण्यात आलेल्या नव्या घोषणेनुसार नियमित कर्जफेड करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांनाही दोन लाख रुपयांपर्यंतचा लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा होणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
कर्जमाफीसाठी २० हजार ५५२ कोटींची तरतूद
राज्य विधिमंडळाच्या सुरू असलेल्या अधिवेशनात शेतकरी कर्जमाफीसाठी २० हजार ५५२ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. या निधीतून पात्र शेतकऱ्यांच्या पीककर्जाची रक्कम संबंधित बँक खात्यांमध्ये वर्ग करून कर्जखाती निकाली काढण्याचे नियोजन आहे.
नव्या घोषणेमुळे लाभार्थ्यांच्या संख्येत तसेच प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याला मिळणाऱ्या मदतीत वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे जिल्हा सहकारी बँकेसह संबंधित यंत्रणांना खात्यांची नव्याने वर्गवारी आणि पात्रतेची पडताळणी करावी लागू शकते.
२०१९ मधील लाभार्थ्यांसाठीही वाढीव मदतीची शक्यता
महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेत २०१९ मध्ये लाभ घेतलेल्या आणि त्यानंतर नियमितपणे कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना सुरुवातीला ५० हजार रुपयांचे अनुदान देण्याचे प्रस्तावित होते. नव्या निर्णयानुसार अशा पात्र शेतकऱ्यांनाही दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफीचा लाभ मिळू शकतो.
यामुळे पूर्वीच्या कर्जमाफी योजनेत सहभागी झालेल्या मात्र नंतर नियमित कर्जफेड सुरू ठेवलेल्या शेतकऱ्यांमध्येही अपेक्षा वाढल्या आहेत. या शेतकऱ्यांची जुनी कर्जमाफी, त्यानंतर घेतलेले पीककर्ज आणि परतफेडीचा तपशील तपासल्यानंतर अंतिम लाभ निश्चित केला जाणार आहे.
जिल्ह्याला मिळणारा लाभ दुप्पट होण्याचा अंदाज
नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी केवळ ५० हजार रुपयांचे अनुदान लागू राहिले असते, तर अहिल्यानगर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना अंदाजे ५०० ते ६०० कोटी रुपयांचा लाभ मिळण्याची शक्यता होती. दोन लाख रुपयांपर्यंतच्या वाढीव कर्जमाफीच्या घोषणेमुळे ही रक्कम जवळपास दुप्पट होऊन एक हजार २०० कोटी रुपयांपर्यंत जाऊ शकते.
हा आकडा सध्या प्राथमिक स्वरूपाचा असून प्रत्येक शेतकऱ्याच्या खात्यावर असलेली पात्र कर्जरक्कम, कर्ज घेण्याची तारीख, परतफेडीची नोंद आणि शासनाच्या अंतिम अटींनुसार प्रत्यक्ष लाभाची रक्कम निश्चित होणार आहे.
दोन लाखांपेक्षा अधिक कर्ज असलेल्या खात्यांचीही तपासणी
जिल्हा बँकेने अपलोड केलेल्या यादीमध्ये दोन लाख रुपयांपेक्षा कमी तसेच त्यापेक्षा अधिक कर्ज असलेल्या पात्र खातेदारांचा समावेश आहे. दोन लाखांपेक्षा अधिक थकबाकी असलेल्या शेतकऱ्यांना योजनेच्या कमाल मर्यादेनुसार लाभ दिला जाण्याची शक्यता आहे.
दोन लाख रुपयांपेक्षा कमी पात्र पीककर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांची प्रत्यक्ष थकबाकी किंवा पात्र रक्कम विचारात घेतली जाणार आहे. खात्यांतील त्रुटी, आधार क्रमांक, बँक खाते आणि जमिनीच्या नोंदींमध्ये विसंगती आढळल्यास संबंधित शेतकऱ्यांना कागदपत्रांची पूर्तता करावी लागू शकते.
श्रीगोंदा तालुक्यात सर्वाधिक लाभार्थी
तालुकानिहाय आकडेवारीनुसार श्रीगोंदा तालुक्यात सर्वाधिक ४१ हजार ४५८ पात्र शेतकरी खातेदार आहेत. त्याखालोखाल नेवासा तालुक्यात २६ हजार २२७ शेतकऱ्यांचा समावेश आहे.
राहुरी तालुक्यात १६ हजार ३६८, शेवगावमध्ये १५ हजार ७५३, कर्जतमध्ये १२ हजार ३२३ आणि संगमनेर तालुक्यात ११ हजार १०४ पात्र खातेदारांची नोंद झाली आहे.
श्रीरामपूर तालुक्यातील १० हजार ७०५, अकोलेतील १० हजार ४८३, जामखेडमधील नऊ हजार ६३४, पारनेरमधील नऊ हजार ४९० आणि नगर तालुक्यातील नऊ हजार ४३३ शेतकरी खातेदारांचा यादीत समावेश आहे.
पाथर्डी तालुक्यात आठ हजार ९२३, राहाता तालुक्यात सहा हजार ७३३ आणि कोपरगाव तालुक्यात तीन हजार ९६० शेतकरी खातेदार कर्जमाफीसाठी पात्र ठरविण्यात आले आहेत.
तालुकानिहाय पात्र शेतकरी खातेदार
श्रीगोंदा – ४१ हजार ४५८
नेवासा – २६ हजार २२७
राहुरी – १६ हजार ३६८
शेवगाव – १५ हजार ७५३
कर्जत – १२ हजार ३२३
संगमनेर – ११ हजार १०४
श्रीरामपूर – १० हजार ७०५
अकोले – १० हजार ४८३
जामखेड – नऊ हजार ६३४
पारनेर – नऊ हजार ४९०
नगर – नऊ हजार ४३३
पाथर्डी – आठ हजार ९२३
राहाता – सहा हजार ७३३
कोपरगाव – तीन हजार ९६०
